วงพาร์เฮลิค, ซันด๊อก, 120° พาร์ฮีเลีย และ แอนธิเลียน
วันศุกร์ที่ 1 มิถุนายน 2550 ณ ศาลากลาง จ.ร้อยเอ็ด
Parhelic Circle, Sun Dogs, 120° Parhelia และ Anthelion
Friday, 1 June 2007, Roi Et, Thailand


เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2550 เกิดปรากฏการณ์ทางแสงที่หาดูได้ยากยิ่ง ที่จังหวัดร้อยเอ็ด และเท่าที่ทราบ มีผู้บันทึกภาพ และนำลงแสดงไว้บน web 2 ท่าน คือ คุณ marco_tum ที่ post ไว้บน บ้านมหา.คอม และคุณ 101thairidgeback ที่ post ภาพไว้บน 2how.com

ผมได้ทำการประสานกับทั้ง 2 ท่าน เพื่อขออนุญาตนำข้อมูลภาพถ่ายมาลง และนำเสนอบทวิเคราะห์ปรากฏการณ์ที่น่าสนใจนี้ โดยสามารถติดต่อกับคุณ 101thairidgeback ได้ แต่ยังไม่สามารถติดต่อกับคุณ marco_tum ได้เลยครับ

บันทึกภาพโดยคุณ marco_tum เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2550
ที่มา : www.baanmaha.com

"วันที่ 1 มิ.ย. 50 ที่ศาลากลางร้อยเอ็ดครับ ต่างจังหวัดได้เห็นป่าวน๊อ...."

บันทึกภาพโดยคุณ 101thairidgeback เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2550
ที่มา : www.2how.com

"เมื่อเช้าเห็นพระอาทิตย์ทรงกลด แบบแปลกๆ ที่ 101ไทยหลังอานไม่เคยเห็นแบบนี้มาก่อน ปกติจะเห็นพระอาทิตย์ทรงกลดที่มี พระอาทิตย์อยู่เป็นศูนย์กลางแล้วมีรัศมีล้อมรอบ  แต่พระอาทิตย์ทรงกลดที่ผมเห็นวันนี้ แปลกๆ ยังงัยไม่รู้เพราะ 101ไทยหลังอานไม่เคยเห็นแบบนี้มาก่อน ออกไปส่งลูกไปโรงเรียนก็เห็นผู้คนตามท้องถนนที่มองเห็นได้ ต่างยืนมองขึ้นไปบนท้องฟ้า เหมือนฉากหนังฮอลีวู๊ด ในหนังเรื่อง ID4    ได้ยินชาวบ้านร้านตลาดบอกว่ามีพระอาทิตย์ขึ้น สามดวง  ลองเงยหน้าขึ้นไปดูมั้ง  อืม..แปลกไม่เคยเห็นแบบนี้มาก่อนครับ มีก้อนสีรุ้งขึ้นเป็นระยะ ระยะ ตามเส้นรอบวงแหวน และ พระอาทิตย์ก็อยู่ที่เส้นวงแหวนนั้นด้วย ซึ่งไม่เหมือนวงแหวนที่เกิดขึ้นเป็นรัศมีรอบๆ ดวงอาทิตย์ ที่เคยเห็นทั่วไป และรู้สึกว่าเป็นวงแหวนที่ใหญ่ผิดปกติอีกด้วย  101ไทยหลังอานเลยลองนำรูปที่ถ่ายไว้ได้มาให้ได้ดูพิจารณากันครับ"


ภาพหลังการ enhance โดย PhotoShop

วงสีขาวที่เห็น เป็น วงพาร์เฮลิค (Parhelic Circle) แน่นอนครับ เจ้าวงนี้ จะไม่ได้ล้อมพระอาทิตย์ เช่นเดียวกับพระอาทิตย์ทรงกลด (หรือ ฮาโล) แต่จะเป็นวงกลมสีขาวขนาดใหญ่กว่ามาก มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดสูงสุดกลางฟ้า (Azimuth) และมีเส้นรอบวงพาดผ่านจุดศูนย์กลางของดวงอาทิตย์

จุดสว่างบนภาพนี้ อาจเป็นได้ทั้ง 120° Parhelia หรือ Anthelion


ภาพหลังการ enhance โดย PhotoShop

จุดสว่างสีรุ้งนี้ เป็น ซันด๊อก (Sun Dogs หรือ Parhelia) ครับ เจ้าซันด๊อกนี้จะเป็นจุดสว่างสีรุ้ง มีอยู่ 2 จุด ด้านซ้ายขวา ในระดับประมาณเดียวกับพระอาทิตย์


แผนภาพแสดงตำแหน่งของปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิด

อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลที่มีอยู่ พอจะประมวลได้ว่า น่าจะมีจุดสว่างอื่นๆ ที่พบเห็น บนวงพาร์เฮลิค (ไม่รวมดวงอาทิตย์) ทั้งหมด 5 จุดด้วยกัน ประกอบด้วย :

  • พาร์ฮีเลีย (Parhelia) หรือที่เรียกว่า ซันด๊อก (Sun Dogs) : มีสีรุ้ง จำนวน 2 จุด อยู่ด้านซ้าย-ขวา ในระดับเดียวกันกับดวงอาทิตย์
  • 120° พาร์ฮีเลีย (120° Parhelia) : มีสีฟ้า-ขาว จำนวน 2 จุด
  • แอนธิเลียน (Anthelion) : มีสีฟ้า-ขาว จำนวน 1 จุด อยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์

22° ฮาโล, ซันด๊อก และ โค้งพาร์เฮลิค

แผนภาพแสดงตำแหน่งการเกิด 22°ฮาโล, ซันด๊อก และ โค้งพาร์เฮลิค
จำลองจากแผนภาพในหนังสือ Kaleidoscope Sky ของ Tim Herd

โค้งพาร์เฮลิคจะเกิดเป็นวงขนาดใหญ่ อยู่ในแนวระนาบขนานกับพื้นดิน วงแสงจะผ่านดวงอาทิตย์ และตัดกับ 22° ฮาโล 2 จุด ณ ตำแหน่งที่เกิดซันด๊อกนั่นเอง

ทั้ง 22 ° ฮาโล, ซันด๊อก และ โค้งพาร์เฮลิค อาจเกิดขึ้นพร้อมกัน หรืออาจเกิดเป็นปรากฏการณ์เดี่ยวก็ได้

ในกรณีการเกิดปรากฏการณ์ของวันนี้ ไม่มีการเกิด 22° ฮาโล ครับ

Link : Kaleidoscope Sky




สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) - สทอภ.
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี - วท.

All pages were created on Macintosh Computer, using Adobe PhotoShop and BBEdit.

คำถาม? ข้อคิดเห็น! ข้อเสนอแนะ . . . ติดต่อกับเราได้ครับ
Fun Science | กลับขึ้นข้างบน

All rights reserved.
Reproduction in whole or in part without permission is prohibited.
P i t a n S i n g h a s a n e h
ผู้เขียน : ดร. พิธาน สิงห์เสน่ห์
Writer : Dr.Pitan Singhasaneh