การถ่ายภาพ Near Infrared โดยใช้กล้องดิจิตอล
|
สารบาญ
|
|
|
ความรู้ทั่วไปเรื่องพลังงานแม่เหล็กไฟฟ้า พลังงานแม่เหล็กไฟฟ้า อยู่ในย่านความยาวคลื่นตั้งแต่ 10 นาโนเมตร จนถึง 100 กิโลเมตร (ความถี่ 750 THz ถึง 30KHz) และมีชื่อเรียกต่างๆกัน อาทิ รังสีแกมม่า (Gamma), รังสีเอ็กซ์ (X-ray), รังสีอัลตราไวโอเล็ต (Ultraviolet), แสงที่ตามองเห็น (Visible Light), อินฟราเรด (Infrared), จนถึง คลื่นวิทยุ (Radio Wave)
|
| ตารางแสดงการจำแนกพลังงานแม่เหล็กไฟฟ้า ในย่านต่างๆ |
| ประเภท | ความยาวคลื่น | ความถี่ | ||
| อัลตราไวโอเล็ต (Ultraviolet) | 10 ηm - 0.4 µm | 750 - 3,000 THz | ||
| แสงที่ตามองเห็น (Visible Light) | 0.4 - 0.7 µm | 430 - 750 THz | ||
| อินฟราเรด (Infrared) |
อินฟราเรดใกล้ | 0.7 - 1.3 µm | 230 - 430 THz | |
| อินฟราเรดคลื่นสั้น (Near Infrared) | 1.3 - 3 µm | 100 - 230 THz | ||
| อินฟราเรดคลื่นกลาง (Middle Infrared) | 3 - 8 µm | 38 - 100 THz | ||
| อินฟราเรดความร้อน (Thermal Infrared) | 8 - 14 µm | 22 - 38 THz | ||
| อินฟราเรดไกล (Far Infrared) | 14 µm - 1 mm | 0.3 - 22 THz | ||
| คลื่นวิทยุ (Radio Wave) | ไมโครเวฟ (Microwave) | มิลลิเมตรย่อย | 0.1 - 1 mm | 0.3 - 3 THz |
| มิลลิเมตร (EHF) | 1 - 10 mm | 30 - 300 GHz | ||
| เซนติเมตร (SHF) | 1 - 10 cm | 3 - 30 GHz | ||
| เดซิเมตร (UHF) | 10 cm - 1 m | 0.3 - 3 GHz | ||
| คลื่นสั้นมาก (VHF) | 1 - 10 m | 30 - 300 MHz | ||
| คลื่นสั้น (HF) | 10 - 100 m | 3 - 30 MHz | ||
| คลื่นกลาง (MF) | 100 m - 1 km | 0.3 - 3 MHz | ||
| คลื่นยาว (LF) | 1 - 10 km | 30 - 300 KHz | ||
| คลื่นยาวมาก (VLF) | 10 - 100 km | 3 - 30 KHz | ||
| ข้อมูลตาราง จากหนังสือ "คำบรรยายเรื่องการสำรวจจากระยะไกล : Remote Sensing Note" สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ, พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2540, ISBN 974-8027-59-7 |
|
ความยาวของคลื่นแสงที่คนเรามองเห็นได้ (Visible Light) มีค่าประมาณ 400 ถึง 700 นาโนเมตร (ηm) Near Infrared ที่จะกล่าวถึงในที่นี้ คือช่วงคลื่นของแสง ที่อยู่เกินกว่าคลื่นแสงที่คนเราสามารถมองเห็นได้ มีค่าความยาวคลื่นระหว่าง 700 ถึง 1,300 นาโนเมตร ส่วนคลื่นความร้อน (Thermal Infrared) ที่คนเราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตา แต่สามารถรู้สึกได้ทางผิวหนังนั้น ไม่สามารถบันทึกได้ด้วยฟิล์ม infrared หรือกล้องดิจิตอลทั่วไปในท้องตลาด เครื่องมือที่สามารถบันทึกคลื่นความร้อนได้ เป็นเครื่องมือที่มีราคาแพง ต้องมีการหล่อเย็นโดยไนโตรเจนเหลว หรือสารอื่นๆ เพื่อให้มีอุณหภูมิต่ำกว่า 0 เซลเซียส ก่อนปี 1990 อุปกรณ์ถ่ายภาพช่วง Far Infrared จากอากาศยาน และอวกาศยาน จะใช้ตัวตรวจวัดตัวเดียว (Single Element Detector) ที่ใช้เทคโนโลยี Mercury Cadmium Telluride (HgCdTe) หรือ Germanium และใช้หลักของ Pushbrrom Scanning ในการบันทึกภาพ อุปกรณ์นี้ ถูกใช้กับดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ และดาวเทียมตรวจวัดสภาพอากาศ หลายดวง ครอบคลุมถึง การศึกษาชั้นบรรยากาศ, thermal gradient ของ มหาสมุทร และแม่น้ำ ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา GOES ก็ยังคงใช้เทคโนโลยีนี้อยู่ ในขณะนี้ Instrument Technology Center ของ Goddard Space Flight Center กำลังพัฒนาอุปกรณ์ตรวจวัดคลื่นความร้อน ขนาด 512 x 640 pixel ที่มีความสามารถตรวจจับคลื่นความร้อน ในช่วง 3 ถึง 15.4 ไมโครเมตร อุปกรณ์ดังกล่าว ใช้ไนโตรเจนเหลว เป็นสารหล่อเย็น อุปกรณ์นี้ ได้ถูกใช้ในโครงการ ตรวจจับไฟป่าในทวีปอาฟริกา (NASA/Southern African Fire-Atmosphere Research Initiative - SAFARI) |
|
|
แหล่งกำเนิดแสงในย่าน Near Infrared แสงที่ได้จากหลอดไส้ (หลอดรุ่นเก่า แบบไม่ประหยัดไฟ) และแหล่งอื่นๆ ที่ให้ความร้อนสูง อาทิ ถ่านไม้ที่ติดไฟ , ขดลวดเตาไฟฟ้า , ลาวา จะมีส่วนหนึ่งอยู่ในย่านความยาวคลื่นของ NearIR ส่วนแสงที่ได้จากหลอดนีออน (fluorescent) จะประกอบด้วยแสง NearIR น้อยมาก แสง flash ก็มีปริมาณ NearIR พอที่จะใช้ ถ่ายภาพ Near IR ในระยะใกล้ๆ ได้ (ตัวอย่าง) ลองดูปริมาณแสง near IR ที่ได้จากเตาไฟฟ้า สิครับ |
|
การบันทึกภาพในย่าน Near Infrared การบันทึกภาพ Near Infrared สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ตามลักษณะของแหล่งกำเนิดแสง คือ
การบันทึกภาพในย่าน Near Infrared กระทำได้หลายวิธี คือ
|
| ลักษณะของวัตถุถ่างๆ ในภาพ Near IR | |||||||||||||||||||||||||
วัตถุจะมีความสว่างมากหรือน้อย ในช่วงคลื่น Near IR ขึ้นกับค่าการสะท้อน (Reflectivity) ใบไม้ และผิวมนุษย์ จะมีค่าการสะท้อนสูง ทำให้มีสีเกือบขาว หรือขาว ในขณะที่น้ำ มีค่าการสะท้อนต่ำ ทำให้มีสีค่อนข้างดำ หรือดำ เสื้อผ้าสีต่างๆ จะสะท้อนแสง Near IR ได้ดีพอๆ กัน โดยไม่ขึ้นกับสีของผ้า ทำให้เราเห็นผ้าสีต่างๆ เป็นสีเกือบขาว ทั้งหมด เงาสะท้อนของสิ่งต่างๆ บนผิวน้ำ (ที่อยู่ในย่านแสงที่มองเห็น) จะถูกตัดออก ทำให้เหลือเฉพาะเงาของวัตถุในย่าน Near IR ซึ่งจะมองเห็นได้ชัดเจนมาก เปรียบเทียบได้กับการใช้ polarizer filter กับการถ่ายภาพปกติทีเดียว ภาพ Near IR มีลักษณะของบรรยากาศที่ค่อนข้าง'ใส' เนื่องจากในย่านความยาวคลื่นนี้ มีปริมาณของ Atmospheric Scattering ต่ำกว่า ในย่านคลื่นแสงที่ตามองเห็นมาก ทำให้เราสามารถนำจุดเด่นข้อนี้ มาใช้ในการปรับปรุงภาพ ในลักษณะ IR 'Bright' ได้ นอกจากค่าการสะท้อนแล้ว มุมการมอง ยังมีผลต่อความสว่างของวัตถุอีกด้วย การเล็งกล้องไปยังผิวน้ำที่สะท้อนแสงแดดโดยตรงจากดวงอาทิตย์ ย่อมให้ภาพผิวน้ำที่สว่างอย่างแน่นอน |
| ||||||||||||||||||||||||
| ข้อแนะนำทั่วไปในการถ่ายภาพ Near IR | ||
| ||
| การถ่ายภาพ Near IR ด้วยกล้อง SLR | |
|
การถ่ายภาพ Near IR โดยใช้กล้อง SLR ธรรมดา จำเป็นต้องอาศัยฟิล์มพิเศษ ที่ไวต่อคลื่นแสงที่ยาวกว่าที่ตาสามารถมองเห็น คือมีความยาวคลื่น มากกว่า 700 นาโนเมตร ฟิล์มพิเศษนี้ ยังไวต่อคลื่นแสง ในช่วง UV อีกด้วย (ความยาวคลื่น ต่ำกว่า 400 นาโนเมตร) ในกรณีของฟิล์มโกดัก HIE จะมีความไวแสงในย่าน Near IR ไปจนถึงความยาวคลื่นประมาณ 1000 นาโนเมตร (1 ไมครอน) ฟิล์มนี้ สามารถนำไปใช้ในการชันสูตร (Forensic Applications), การสำรวจทางอากาศ ของป่าไม้ และพืช , รวมถึงการปรับปรุง (Restoration) และการพิสูจน์ ภาพวาด ฟิล์ม แต่ละประเภท มีสภาพความไวเชิงคลื่น (Spectral Sensitivity) แตกต่างกัน ฟิล์มอินฟราเรดขาวดำ มีความไวเชิงคลื่น ถึงช่วงอินฟราเรดใกล้ ส่วนฟิล์มสีอินฟราเรด มีความไวต่อสามช่วงคลื่น เนื่องจากมีชั้นอิมัลชั่น 3 ชั้น ตัวอย่างฟิล์มที่ใช้ในการถ่ายภาพ Near IR
ดู Spectral Curves ของฟิล์ม Kodak HS IR , Konica 750 และ TMAX 400 ได้ที่ http://www.cocam.co.uk/CoCamWS/Infrared/IRCurves/ircurves.htm ครับ รายละเอียดของการใช้ฟิล์ม Color Infrared อ่านได้ที่ web ของ www.coolmint.co.uk ครับ | |
|
ราคาของกล้องดิจิตอลในปัจจุบัน มีแนวโน้มที่จะลดลง ในขณะที่ฟังก์ชั่น และความละเอียดของภาพ สูงขึ้นเรื่อยๆ กล้องดิจิตอล สามารถถ่ายภาพ Near IR ได้ เนื่องจาก CCD (Charge Coupled Devices) ของกล้องดิจิตอล มีความไวต่อคลื่นแสงย่าน Near IR CCD ในแต่ละรุ่น จะมีความไวต่อแสง near IR ต่างกัน มีผลทำให้กล้องดิจิตอล มีความสามารถในการถ่ายภาพ Near IR ต่างกันด้วย กล้องดิจิตอลบางรุ่น มีการติดตั้งฟิลเตอร์ ที่กั้นแสง Near IR เพื่อปรับปรุงคุณภาพของภาพ (ป้องกัน IR Contamination) ทำให้ความสามารถในการถ่ายภาพ Near IR ลดลง การถอดฟิลเตอร์ดังกล่าวออก จำเป็นต้องกระทำโดยผู้เชี่ยวชาญ และต้องมีการปรับระยะของ CCD เพื่อชดเชยระยะโฟกัสที่เปลี่ยนไปด้วย สำหรับกล้องดิจิตอลบางรุ่น ที่ยังคงมีความไวต่อแสง Near IR อยู่ การถ่ายภาพ near IR ยังสามารถกระทำได้ โดยอาศัยฟิลเตอร์ เพื่อกันแสงช่วงคลื่นอื่นๆ ออก ฟิลเตอร์นี้ เรียกว่า 'IR Pass Filter' เนื่องจากฟิลเตอร์ดังกล่าว จะปิดกั้น คลื่นแสงที่ตามองเห็น (Visible Light) ไม่ให้ตกกระทบบน CCD ส่งผลให้ Shutter Speed ของการถ่ายภาพ ลดลงอย่างมาก ดังนั้น การถ่ายภาพ Near IR ให้ภาพออกมาชัดเจน จึงต้องเลือกสถานที่ และเวลา ที่มีแสงแดดมาก คุณภาพของภาพ NearIR ที่ได้จากกล้องดิจิตอล ขึ้นอยู่กับ ความเร็วของเลนส์ (lens speed) , ความไวต่อ IR (ถูกจำกัดโดย IIRCF : Internal IR Cut Filter) และ ความสามารถของกล้องที่ถ่ายภาพ ณ ISO สูงๆ |
|
ความแตกต่างของความสามารถของกล้อง ในการถ่ายภาพ Near IR เนื่องมาจาก
|
การใช้กล้องดิจิตอลเพื่อถ่ายภาพ Near IR มีข้อดีกว่ากล้อง SLR หลายประการ กล่าวคือ
|
| อย่ามองดวงอาทิตย์ ผ่าน IR pass filter โดยเด็ดขาด ถึงแม้ว่า filter จะดูมืดแค่ไหนก็ตาม แสง IR ที่ผ่าน filter มาได้ สามารถทำให้ตาเสียได้ครับ |
| การเลือกกล้องดิจิตอลสำหรับการถ่ายภาพ Near IR | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
จากการที่กล้องดิจิตอลมีความไวต่อแสงในย่านอินฟราเรดใกล้ ไม่เท่ากัน ทำให้กล้องดิจิตอลแต่ละตัว มีความเหมาะสมสำหรับการถ่ายภาพอินฟราเรดใกล้ ไม่เท่ากันด้วย การทดสอบว่ากล้องดิจิตอลที่มีอยู่แล้ว มีความไวต่อแสงอินฟราเรดใกล้ มากน้อยเพียงใดนั้น ทำได้โดยการทดสอบถ่ายภาพ รีโมทคอนโทรลในขณะที่กดปุ่มอยู่ ถ้าภาพของหลอดไฟของรีโมทคอนโทรลสว่างมาก แสดงว่า CCD ของกล้องดิจิตอลตัวนั้น มีความไวต่อแสงอินฟราเรดใกล้ จากการตระเวณเก็บข้อมูลการถ่ายภาพอินฟราเรดใกล้ (บน web) ของผู้ใช้กล้องดิจิตอล ทั้งในและต่างประเทศ ที่ได้ทดลองถ่ายภาพ และทดสอบกล้องดิจิตอลยี่ห้อ และรุ่นต่างๆ ได้ผลพอจะประมวลได้ดังนี้ Agfa
Canon
กล่าวโดยทั่วไปแล้ว กล้อง Cannon มีความเหมาะสมในการถ่ายภาพ Near IR
น้อยกว่ากล้องยี่ห้ออื่น (แหล่งข่าวต่างประเทศ) แต่ก็ยังสามารถใช้ถ่ายภาพได้ แล้วแต่รุ่นด้วยครับ
Fuji
Kodak
Konica Minolta
Minolta
Nikon
Olympus
Panasonic
Pentax
Sigma
Sony
ก่อนจะไปอ่าน section ต่อไป ลองเช็คดู สรุปผลการทดสอบกล้องรุ่นต่างๆ ของ web www.jr-worldwi.de ดูนะครับ ใช้ตัวเลขใต้ Light Loss (EV) เป็นตัวตัดสินนะครับ ถ้าตัวเลขติดลบน้อย ก็แปลว่ามีการสูญเสียของแสงน้อย หรือ มีความไวต่อ Near IR มากกว่า นั่นเอง กล้องที่มีความไวสูง เช่น Nikon CoolPix 950 มีค่า Light Loss เท่ากับ -5.3 เท่านั้น | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| การเลือกใช้ IR Pass Filter | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Spec ของ IR Pass Filter จะถูกกำหนดเป็นมาตรฐาน โดย Wratten Number ชื่อนี้มาจากผู้ผลิตฟิลเตอร์ ที่มีชื่อเสียง ของประเทศอังกฤษ ในปี ค.ศ.1870 ที่ชื่อ Frederick Charles Luther Wratten ซึ่งต่อมา บริษัท Wratten ก็ถูกซื้อโดย บริษัท โกดัก ในปี ค.ศ.1920
ตารางแสดง IR Pass Filter ต่างๆ
Filter 87C จะให้ภาพที่มี Contrast สูง ทำให้ได้ท้องฟ้าสีเข้ม และใบไม้สีขาว
ในขณะที่ Filter 87 และ 89B จะให้ภาพที่มี Contrast ต่ำกว่า และ มี Tone ที่นุ่มกว่า
ดู Spectral Curves ของ IR Pass Filter ต่างๆ ได้ที่ http://www.cocam.co.uk/CoCamWS/Infrared/IRCurves/ircurves.htm และ ดูข้อมูลตารางตัวเลข ได้ที่ http://www.echeng.com/photo/infrared/filter-data.html ครับ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| การปนเปื้อนจากแสง IR (IR Contamination) | |
|
หัวข้อนี้ เป็นหัวข้อที่ตรงกันข้ามกับวัตถุประสงค์ ของการถ่ายภาพ Near IR คือเป็นการหาทางกำจัดผลของแสง IR ที่มีต่อการถ่ายภาพโดยทั่วไป โดยใช้กล้องดิจิตอล filter ที่ใช้ในงานนี้ คือ IR Cut Filter หรือ IR Block Filter ตัวอย่างเช่น Heliopan 8125 ที่มีราคาประมาณ US$ 80 อย่างไรก็ตาม IR contamination จะส่งผลให้เห็นได้ กับกล้องที่ไวต่อ IR เท่านั้น และจะเห็นได้ชัด สำหรับการถ่ายภาพใกล้วัตถุที่มีอุณหภูมิสูง ดังนั้น ถ้าไม่ซีเรียสจริงๆ น่าจะเก็บเงินไว้ซื้ออุปกรณ์อื่น ดีกว่าครับ Filter อีกประเภท ที่ใช้ป้องกัน IR Contamination คือ Hot Mirror Filter Filter ประเภทนี้ มีการใช้ dicrhroic (dielectric) coating เพื่อสะท้อน IR ออกไป | |
| การประยุกต์ใช้ (applications) | ||
|
ถ่ายภาพ near IR ได้ แล้วเอาไปทำอะไรดีหนอ?
| ||
| คำศัพท์ และ คำนิยาม ที่ควรทราบ | |
| Near Infrared | แสงที่มีความยาวคลื่น ระหว่าง 700 นาโนเมตร ถึง 1,300 นาโนเมตร (0.7-1.3 um) |
| Thermal Infrared | มีความยาวคลื่น 8 - 14 นาโนเมตร ซึ่งเกินขีดความสามารถของกล้องดิจิตอล ที่จะบันทึกได้ การบันทึก'ความร้อน'ดังกล่าว เช่น ความร้อนของร่างกาย ต้องใช้กล้องอีกประเภท ได้แก่ FLIR MilCAM ที่ใช้ Indium Antimonide (InSb) Focal Plane Array IR Sensor |
| Infrared Pass Filter | filter ที่ยอมให้แสงช่วงคลื่น Infrared ผ่าน แต่ไม่ยอมให้แสงช่วงคลื่นที่ตามองเห็นผ่าน |
| Infrared Block Filter | filter ที่ไม่ยอมให้แสงช่วงคลื่น Infrared ผ่าน แต่ยอมให้แสงช่วงคลื่นที่ตามองเห็นผ่าน แบ่งแยกตามช่วงความสามารถในการดูดกลืนแสง โดยใช้มาตรฐานของ Wratten Number ใช้ในกรณีที่ต้องการถ่ายภาพปกติ โดยไม่ให้ คลื่นแสง Near IR มารบกวน (Infrared Contamination) |
| นาโนเมตร - ηm | หน่วยวัดความยาว เท่ากับ 1 ใน 1,000,000,000 ของ 1 เมตร (หนึ่งในพันล้านเมตร) |
| ไมครอน หรือ ไมโครเมตร - µm | หน่วยวัดความยาว เท่ากับ 1,000 นาโนเมตร หรือ 1 ใน 1,000,000 ของ 1 เมตร (หนึ่งในล้านเมตร) |
| CCD | Charge Coupled Devices |
| Visible Light | คลื่นแสงช่วงที่ตามองเห็น ถ้าใช้ปริซึมแยกดู จะเห็นเป็น 7 สี คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง แต่ในทางการถ่ายภาพดิจิตอล จะแบ่งออกเป็น 3 ช่อง (channel) คือ Blue, Green, และ Red โดยทั่วไปจะสามารถใช้ซอฟท์แวร์ ประเภทเดียวกับ PhotoShop เข้าไปดู Channel สี เหล่านี้ได้ |
| QWIP | Quantum Well Infrared Photoconductor เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ตรวจวัดในช่วง Far Infrared (3 - 15.4 ไมโครเมตร) ดูรายละเอียดที่ qwip2000.jpl.nasa.gov |
| E-QWIP | Enhanced Quantum Well Infrared Photoconductor |
| FIRARI | Far Infrared Array Radiometer Imager อุปกรณ์จะถูกหล่อเย็นด้วยฮีเลียมเหลว เพื่อให้อุณหภูมิต่ำกว่า 77K |
| IIRCF | Internal IR Cut Filter เป็น filter ที่บริษัทผลิตกล้องใช้บัง CCD เพื่อ กัน/ตัด แสงในย่านอินฟราเรด ไม่ให้กระทบกับ CCD เพื่อลดปัญหา IR contamination |
| Ultraviolet - UV | คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นในช่วง 10 นาโนเมตร ถึง 400 นาโนเมตร (0.01-0.4 ไมโครเมตร) เนื่องจาก UV เป็นอันตรายต่อสายตาของคน จึงทำให้บางคน ใช้แว่นกันแดดที่กั้นแสง UV ออกไป ครีมกันแดด (sunblock lotion/cream) และปัสสาวะของสัตว์บางชนิด ดูดซึม UV ในขณะที่เส้นผมของคน และเล็บมือ สะท้อน UV ผิวของผลไม้บางชนิดถูกเคลือบด้วย wax ทำให้สะท้อนแสง UV ทำให้สะดวกต่อนก ในการหาผลไม้ของโปรดทาน |
| รุ้ง | ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติอย่างหนึ่ง เกิดจากการหักเหของแสงอาทิตย์ ภายในละอองน้ำที่อยู่ในอากาศ หลังฝนตก
โดยจะเห็นเป็น 7 สี คือ ม่วง คราม
น้ำเงิน เขียว เหลือง
แสด แดง รุ้งที่เห็นบ่อยๆ เป็นรุ้งปฐมภูมิ ส่วนรุ้งทุติยภูมิ
จะจางกว่า และเห็นได้ยากกว่า อันที่จริง รุ้งนับว่า เป็นปรากฏการณ์เฉพาะบุคคล เพราะแต่ละคน จะมองจากมุมที่ต่างกันออกไป ทำให้เห็นรุ้งคนละตัว |
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) - สทอภ.
All pages were created on Macintosh Computer,
using Adobe PhotoShop, TextEdit and BBEdit.
คำถาม? ข้อคิดเห็น! ข้อเสนอแนะ . . . ติดต่อกับเราได้ครับ
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี - วท.
Fun Science |
กลับขึ้นข้างบน
All rights reserved.
Reproduction in whole or in part without permission is prohibited.
P i t a n S i n g h a s a n e h
ผู้เขียน : ดร. พิธาน สิงห์เสน่ห์